"MEV : Yaşam Boyu Öğrenme Merkezi"
NASIL BAŞARDILAR?

 

Nasıl Başardılar? (2007)
Dr. Necdet Kenar
 
            Televizyonlardaki seçim programlarında vatandaşın yeni hükümetten beklentisi sorusuna verdiği cevap “işsizliğe çare bulsun!”. Partiler de vatandaşın beklentisinin farkında, işsizliği çözmeye yönelik politikalarını ve vaatlerini açıklıyor. Bu süreçte işsizlikle mücadelede başarılı olmuş, işsizliği azaltmış ülkelerin nasıl başarılı olduklarına, hangi politikaları uyguladıklarına bakmakta yarar var. Başarılı örnekler işsizlikle mücadelede yapılması gerekenler konusunda bize ipuçları verebilir.
            Ekonomik performans, yeni işlerin yaratılmasında ve işsizliğin azaltılmasında en büyük etken. Büyümenin dışında işgücü piyasası reformları işsizliği azaltmada önemli bir politika aracı. Bir çok araştırma, Avrupa’da özellikle 1980’lerden sonra artan ve yapısal hale gelen işsizliğin sebepleri arasında uzun süreli ve cömert işsizlik ödemelerini, ücret üzerindeki yüksek mali yükleri, ürün ve işgücü piyasası düzenlemelerindeki katılıkları ve güçlü işçi sendikalarının ücret taleplerini gösterdi. Cömert ve uzun süreli işsizlik ödemeleri, bir yandan işsizleri işsiz kalmaya teşvik etti, diğer yandan beklenti ücretlerini artırarak ücret seviyesini yükseltti. Ücret üzerindeki yüksek mali yükler, brüt ücretleri yükseltti. Keza güçlü sendikalar da öyle. İşgücü piyasasındaki katılıklar, eleman alma ve çıkarma maliyetlerini artırarak işletmelerin istihdam artışını engelledi. İşsizliğin artarak yapısal bir hal alması, Avrupa  ülkelerini 1990’larda  işgücü piyasalarında reform yapmaya yöneltti. Genel olarak bu reformları 4 başlık altında toplamak mümkün.
1.      İşsizlik ödemeleri azaltıldı. Avrupa ülkeleri genelinde işsizlik ödemesi veya işsizlik yardımı programları gözden geçirildi. Bir yandan işsizlik ödeme miktarları ve ödeme süreleri azaltıldı, diğer yandan yararlanma koşulları ağırlaştırıldı. Böylelikle bir yandan işsizlerin iş araması teşvik edildi ve beklenti ücretleri düşürüldü, diğer yandan toplam işsizlik ödemeleri ve dolayısıyla bütçe harcamaları azaltıldı. Ayrıca işsizlere yönelik iş bulma, iş danışmanlığı, meslek eğitimi gibi aktif işgücü politikaları artırıldı.
2.      Ücret üzerindeki mali yükler azaltıldı. Birçok ülke ücret üzerinden alınan mali yükleri (gelir vergisi, sigorta primleri) indirerek işgücü maliyetlerini azalttı. Vergilerin indirilmesi ile azalan bütçe gelirleri kamu harcamalarının azaltılması ile telafi edildi. Kamu harcamaları genellikle transfer-sosyal harcamalar ve kamu çalışan ücretlerinin azaltılması ile sağlandı. Kısaca kamu bütçeleri hem gelir hem de gider yönüyle küçüldü.
3.      İşgücü ve ürün piyasaları esnekleştirildi. İstihdamda başarılı ülkelerin işgücü ve ürün piyasalarındaki katı düzenlemeleri kaldırarak liberalleşmeye gittiklerini görüyoruz. İşe alma, çalıştırma ve çıkarmada iş mevzuatlarındaki katı kurallar esnekleştirildi. OECD istihdamı koruma endeksi(EPL)’de en liberal ülkeler aynı zamanda en düşük işsizliğe sahip ülkeler. Aynı şeyi ürün piyasası düzenlemeleri için de söylemek mümkün.
4.      Sosyal diyalog güçlendirildi, işçi sendikalarıyla uzlaşıldı. Genel ücret seviyesi artışını sınırlayabilmek için bazı ülkeler sosyal diyalogu güçlendirerek sendikalarla toplumsal uzlaşma sağladılar. Bunların en bilineni ve öncüsü Hollanda’da 1982’de işçi ve işveren sendikaları arasında yapılan Wassenaar Anlaşması’dır(ücret artışı sınırladı, buna paralel hükümet ücret üzerindeki yükleri azalttı). İngiltere gibi diğer bazı ülkeler ise sendikaların toplu pazarlık gücünü azaltan tedbirler geliştirdiler.
            Yukarıdaki politikaları bütüncül bir reform yaklaşımıyla uygulayan ülkeler işsizlikle mücadelede en yüksek başarıyı sağladılar. Bunlara örnek Hollanda, Danimarka, İngiltere ve İrlanda gösterilebilir. Başarılı ülkelerin bir diğer özelliği de eğitimli işgücü. Yüksek istihdam seviyesine sahip ülkeler, aynı zamanda yüksek eğitim seviyesine de sahipler. Yeni ekonominin yüksek eğitim, beceri ve nitelik gerektiren işleri artırması, buna karşın vasıfsız işleri azaltması; ülkelerin insan kaynaklarına yatırımını artırdı. Özellikle gençler ve kadınlar ile yaşlılardan oluşan dezavantajlı grupların istihdamında eğitim, yeniden eğitimin etkili olduğu görüldü. Partilerin işsizlikle mücadele politikaları ve vaatlerini değerlendirirken yukarıda genelleştirilen Avrupa uygulamalarını hatırlamakta yarar var.
           

EĞİTİM TAKVİMİ

1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
< Eylül 2017 >


© MESS Eğitim Vakfı, 2008 Tüm haklar saklıdır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.