"MEV : Yaşam Boyu Öğrenme Merkezi"
Mesleki Eğitimde Reform Mu?

Mesleki Eğitimde Reform Mu? (Mart 2012)

Dr. Necdet Kenar

AK Parti Grup Başkanvekilleri tarafından 20 Şubat 2012 tarihinde TBMM’ye verilen ve hemen komisyonda görüşülmeye başlanan kesintisiz zorunlu eğitimi 8 yıldan kesintili 4+4+4=12 yıla çıkaran yasa teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul edildi. Bu teklifle AK Parti 15. yıl dönümünde 28 Şubat’ın rövanşını aldı.

Esasında kanun teklifi ile amaçlananın “28 Şubat sürecinde imam hatip liselerine yapılan haksızlığı düzeltmek ve bu okullara girişi artırmak” olduğunu sanırım herkes biliyor. Ancak bu tartışma (imam hatip lisesi meslek lisesi kapsamında değerlendirildiğinden) meslek liseleri üzerinden yapılıyor ve sonuçta olan mesleki eğitime oluyor. Kısacası her zaman görmeye alıştığımız filler tepişiyor, çimenler eziliyor hadisesi.

Mesleki eğitime darbeyi kesintisiz eğitim değil, katsayı uygulaması vurmuştur.

Kanun teklifi gerekçesinin temeli “kesintisiz eğitimin, mesleki eğitime darbe vurduğu” argümanına dayandırılmış. Bu doğru değildir. Meslek liselerindeki öğrenci sayısının ve kalitesinin azalmasına yol açan asıl düzenleme “katsayı uygulaması”dır. Bu düzenleme meslek liselilerinin üniversiteye giriş şansını azaltmış ve başta imam hatip olmak üzere mesleki ve teknik liselere ve ticaret turizm liselerine olan talep olumsuz etkilenmiştir. Nitekim özellikle 2008 yılından 2010 yılına meslek liseleri öğrenci sayısının %53 artmasının en önemli nedeni katsayı uygulamasının kaldırılacağı beklentisi ve sonucunda kaldırılmasıdır. Bu nedenle mesleki eğitime darbe vuran katsayı uygulamasının kaldırılması isabetli olmuştur.  Mevzuyu sağlıklı değerlendirebilmek için bu tespiti yapmakta fayda vardır.

Yanlış teşhis yanlış tedaviyi getiriyordu.

Kanun teklifi ile mesleki eğitimin 4 yıllık ilkokuldan sonra 11 yaşında başlaması önerilmekteydi. Keza buna paralel çıraklığa başlama yaşı da 11 olarak önerildi. Bunun gerekçesi de “14 yaşın mesleki eğitime başlama için geç olduğu, öğrencinin ilgi ve beceri alanlarının küçük yaşlardan itibaren tespit edilerek gerekli yöneltme ve yönlendirmelerin yapılması şart olduğu” argümanı idi. Halbuki küçük yaşlarda mesleğe yönlendirmenin doğruluğu ve küçük yaşta mesleki eğitimin başlatılması argümanı da ciddi tartışma konusudur. Öncelikle bir insanın küçük yaşta (10-11 yaşında) kendini ve meslekleri tanıması ve sağlıklı karar vermesinin ne kadar zor ve yanlış olduğunu anlamak mümkün olsa gerekir.

Diğer yandan, mesleki eğitime başlama yaşı tüm dünyada yükselme eğilimindedir. Bunun arkasında yatan neden, temel becerilerin artan önemidir. Hızlı teknolojik değişimler, toplumdaki herkesin bu değişime ayak uydurmak için temel eğitimlerinin ve becerilerinin güçlü olmasını gerektirmekte; bu da eğitim sisteminin daha genel tabana oturmasını gerektirmektedir. Artık hayat boyunca tek bir meslek, tek bir iş, tek bir şirket dönemi geride kalmıştır. İnsanlar iş ve meslek değiştirmeye devam edecek ve bu süreçte hayat boyu öğrenme önem kazanacaktır. Hayat boyu öğrenme alışkanlığı ve becerisi ise sağlam bir temel eğitime bağlıdır. Bu nedenle mesleki eğitimde temel beceriler eğitimine daha fazla ağırlık vermek gerekir.  Türkçe, matematik, fen bilgisi, yabancı dil, eleştirel düşünme, bilişim, sosyal beceriler, girişimcilik gibi temel beceriler, daha güçlü verilmeli, mesleki eğitim bunun üzerine oturtulmalıdır. Nitekim, OECD ülkelerinde genel eğilim, mesleğe özgü becerilerin yanında genel akademik becerilerin de kazandırılması yönündedir.

Neyse ki, bu gelişmelerin farkında olan başta Milli Eğitim Bakanı olmak üzere bazı yetkililerin inisiyatifi ile teklifte yer alan yanlışlık, Komisyonda düzeltildi. Son duruma göre mesleki eğitimin 4 yıllık ilkokul ve 4 yıllık ortaokul eğitiminden sonra verilmesi öngörülüyor. 

Asıl soruna odaklanamıyoruz.

Tüm dünyada mesleki eğitimin önemi artıyor. Ülkeler küresel rekabette fark yaratabilmek için mesleki eğitim sistemlerinde reform yapıyor. Bizim mesleki eğitim sistemimizin de başta statü ve itibar sorunu olmak üzere, kalite, verimlilik ve etkililikle ilgili ciddi ve yapısal sorunları varken ve bu sorunları çözmek gerekirken enerjimizi yanlış kullanıyoruz, asıl reforma odaklanamıyoruz.

 

EĞİTİM TAKVİMİ

1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
< Kasım 2017 >


© MESS Eğitim Vakfı, 2008 Tüm haklar saklıdır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.