"MEV : Yaşam Boyu Öğrenme Merkezi"
İŞ ORGANİZASYONU VE İNOVASYON

 İş Organizasyonu ve İnovasyon

Dr. Necdet KENAR

 

Ekonomik krizler, yaşlanma krizi, yoğun küresel rekabet ve müşterilerden gelen baskılar şirketleri/kurumları performans yükseltmeye, fiyat ve maliyetlerini düşürmeye zorluyor.  Kurumlar maliyetleri düşürmek, verimlilik ve performanslarını artırmak için üretim süreçlerinde otomasyona gidiyor; daha iyi makine ve ekipman kullanıyor kısaca teknolojik inovasyondan yararlanıyor. Kurumlar ayrıca, iş organizasyonlarında da inovasyona giderek işgücünü optimal kullanmayı, böylelikle verimlilik ve performans artırmayı hedefliyor.

AB Dublin Vakfı (İş ve Çalışma Koşullarının İyileştirilmesi İçin Avrupa Vakfı) geçen ay “iş organizasyonunda inovasyon” konusunda kapsamlı bir araştırma raporu yayınladı. 13 AB ülkesinde yüksek performanslı iş organizasyonlarına sahip şirketler/kurumlar üzerinde vaka incelemesi (case study) yöntemi ile yapılan çalışmada, iş organizasyonlarında inovasyon ile çalışanların ve işletmelerin ortak faydaları araştırıldı. (http://www.eurofound.europa.eu). Araştırmanın temel bulguları özetle şöyle:

Organizasyonel inaovasyon; teknolojik değişimler sonrası geliyor. İnançlar, tutum ve davranışlar, değerler, organizasyonun yapısı; yeni teknolojilere, marketlere ve fırsatlara daha iyi uyum için değişmek durumunda. “Yüksek performans sağlayan iş organizasyonlar”ına  (YPİO) örnekler; “yalın yönetim, esnek çalışma, performans ve ödül yönetim sistemleri, yeniden yapılanma ve yeni iş tasarım, çalışanın karar ve yönetim süreçlerine katılımı, öneri geliştirme sistemleri, işe alım sistemleri, İSG öneri ve destek sistemi, yeni IT destek sistemleri, çalışanların eğitimi, gelişimi, kariyer ve yetenek yönetimi” olarak sayılabilir. Bunlardan yalın yönetim, takım çalışması, esnek çalışma, işyerinin yeniden tasarımı; genel olarak maliyetleri azaltıyor, verimliliği, organizasyonel bağlılığı ve kararlılığı artırıyor, hizmet kalitesinde iyileşmeyi ve müşteri şikayetlerinde azalmayı sağlıyor. Hiçbir çalışmada bu inovasyonların kar marjlarını doğrudan etkilediğine  ilişkin bulgulara rastlanmadı. (Muhtemelen kar marjları diğer başka faktörlerden etkileniyor).

Yukarıda örnekleri verilen YPİO’lara ilişkin inovasyon fikri/ilhamı genellikle yöneticilerden geliyor; fikir ve uygulama yukardan aşağıya yayılıyor. İK yönetimleri bu inovasyonlarda kilit rol üstleniyor.  İş organizasyonunda inovasyonun yararları konusunda çalışanların ikna edilmesi, uygulama sürecinin en kritik kısmı. Çünkü, kurumlar YPİO’larla genellikle maliyetleri düşürmeyi hedefliyor; bu da kurumun  istihdam politikaları üzerinde baskı yaratıyor.   Başarılı YPİO uygulamalarında görülen ortak özellik, karar ve uygulama sürecine çalışanların katılımı ve süreç içinde çalışanların görüşlerinin dikkate alındığı algısı.

Yüksek performanslı iş organizasyonları (YPİO) uygulamalarına uyumun önündeki engeller şunlar: i. Organizasyon kültüründe değişime isteksizlik, ii. Organizasyon stratejisi ile uyumsuzluk, bağdaşmazlık, iii. Etki ve değer ölçmedeki zorluklar, iv. Orta kademe yöneticilerin sorumluluk, delegasyon ve yetki vermede isteksizliği, v. Yeni yöntemleri uygulama konusunda hat yöneticilerinin beceri ve bilgi eksikliği, vi. Çalışanların sorumluluk almada isteksizliği (özellikle ödül ve fırsatlar açık değilse), vi. Uygulamanın zaman ve maliyetleri.

YPİO’ları destekleyen koşullar ise (çalışanlarn desteği dahil) değişimlerin sürekli olacağını garanti altına alan, güçlü liderlik ve sosyal diyaloğun olduğu bir organizasyon kültürü. Bir diğer önemli destekleyici unsur ise eğitim. Yeni prensip ve yöntemleri anlamaları açısından bilişsel veya bilgi temelli öğrenme, tüm çalışanlar için çok gerekli. İnovasyon uygulamalarını desteklemeleri için davranış ve tutumları değiştirmeye, çalışanları ve yöneticileri  ikna ve motive etmeye yönelik diğer öğrenme biçimleri de oldukça önemli.

Vaka çalışması bulguları, sosyal diyalog ve çalışan temsilcilerinin sürece dahil olmasının İK inovasyonları uygulamalarına çok değerli katkılar yaptığını ortaya koyuyor. Vaka çalışmalarına konu kurumların çoğu, uygulama ve değişimi yönetmek için çoklu iletişim kanalları kullanmış. Bu kanallar yöneticiler arasında genellikle informal-direkt iletişim, çalışanlar arasında ise daha yapılandırılmış bir mekanizmadan oluşuyor.  Kurumların bazıları inovasyonları pilot projelerle test edip daha sonra yaygınlaştırırken diğerleri uzman desteğinden yararlanmış. Yeni üretim süreçleri uygulayan şirketler, çoğunlukla akademik uzmanlıktan yararlanma veya diğer şirket uygulamalarından esinlenme/kıyaslama yolunu seçmişler.

YPİO’nın iş tatminini yükselttiği durumlar görev zenginliği/farklılığı, sorumluluk almayı ve karar vermeyi sağlayan ve bağımsızlığı destekleyen inovasyonlar. Kurumlar bu nedenle çalışanların motivasyonunu artırmak ve YPİO’lerın başarısı için iş zenginleştirme, daha fazla otonomi, beceri geliştirme ve farklılaştırma, güçlü bir eğitim ve gelişim sitemi, çalışanlara daha fazla güven ve destek, artan iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri ile öneri ve yenilik geliştirmeye yönelik fırsatları sağladılar.

Kurumlar bu süreçte iş yaşam dengesi ile çalışanların sağlık ve yaşam standartlarını iyileştirmeye yönelik inovasyonları da uyguladılar. İş tasarımını çalışan lehine iyileştirerek fiziksel gerginliği ve tansiyonu azaltılmayı amaçlayan kurumlar, böylelikle çalışan memnuniyeti ve desteğini amaçladılar. Tüm bu tedbirlere rağmen araştırma sonuçları; YPİO’ların otonomi, iş zenginliği,  esnekliği,  karar verme ve sorumluluğunu arttırdığı durumlarda aynı zamanlarda iş yükü, iş hızı, gerginlik, stres, kısaca iş baskısını da yükselttiğini gösteriyor. Hemen bütün çalışmalarda inovasyonlar; bilgi paylaşımını, problem paylaşımı ve çözümünü artırıyor.

Araştırma bazı uygulamaların, yaşlı çalışanların iş güvencesini artırdığını, ancak YOİP’lerin yeni iş yaratmada etkisi olmadığını, mevcut ekonomik kriz koşullarında işi korumada etkili olduğunu gösterdi.

Raporun başlıca önerileri şunlar:

·        İş organizasyonlarında değişiklikten işletmelerin ve çalışanların kazan kazan durumunun yaratılması için şirketlerin/kurumların cesaretlendirilmesi;

·        YPİO’ların ne olduğu ve etkilerinin ne olduğu konusunda politika yapıcıların ülke düzeyinde farkındalık ve anlayışlarının artırılması;

·        KOBİ’lerin iş organizasyonunda inovasyon çalışmalarının desteklenmesi; bu çalışmaları destekleyen fonlara ulaşımının sağlanması;

·        İyi örneklerin paylaşılması ve görünürlüğünün artırılması ve promosyonu;

·        Ekonomide ve sektörlerde çalışma koşulları ve işgücü standartlarının iyileştirilmesi, İSG önlemlerinin desteklenmesi.

 

EĞİTİM TAKVİMİ

1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30
< Eylül 2017 >


© MESS Eğitim Vakfı, 2008 Tüm haklar saklıdır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.